Narkomania wśród nieletnich

Ze zwiększonym prawdopodobieństwem popadnięcia w nałóg używania substancji psychoaktywnych związany jest obniżony poziom samooceny; w grupie teorii osobowościowych, koncepcjami odnoszącymi się wprost do tego aspektu są:

1. Teoria obniżania własnej pozycji Kaplana: która nałóg traktuje jako zachowanie dewiacyjne będące efektem nieprzystosowania do norm społecznych i odejściem od społeczeństwa w celu uniknięcia doświadczenia cierpienia.
2. Teoria samooceny w odniesieniu do uzależnień Steffenhagena: wedle której substancja psychoaktywna jest środkiem kompensacyjnym dla osób chcących obronić swoje ego – w przypadku, kiedy doświadczają braku poczucia własnej skuteczności. Uzależnienie zazwyczaj dotyczy osób, które nie posiadają wystarczającej ilości odniesień życiowych, na skutek nadopiekuńczości rodziców. Takie osoby odczuwają często napięcie i niepewność; ponadto obniżone poczucie własnej samooceny jest skorelowane z pragnieniem szybkiej gratyfikacji.

Sięganie po substancje psychoaktywne w znacznym stopniu związane jest z redukcją doświadczanego stresu. Modele redukcji stresu interpretują używanie tych substancji jako redukowanie tak zwanego „napędu”, czyli przykrości, lęku. Brak posiadania mechanizmów adaptacyjnych generuje takie stany, jak: bezradność, złość, wycofanie – omawiane substancje służą do niwelowania tych stanów. Stres jest samodzielnym imperatywem powodującym spotęgowane używanie substancji psychoaktywnych – co potwierdzają przykłady osób, których przyjmowanie zakwalifikować można jako przynależne do modeli: eksperymentalnego i rekreacyjnego; w przypadku sytuacji stresującej dla nich, zwiększają spożycie alkoholu. Spożywanie substancji psychoaktywnych, jako środek na zmniejszenie stresu, w istocie intensyfikuje indolencję w zakresie umiejętności radzenia sobie ze stresem

---